6. Gaia
Kolostomia nahiz ileostomia duen pertsona
6. Gaia. Kolostomia nahiz ileostomia duen pertsona
1.Azalpenak
2.Erizaintza-zainketak ebakuntzaurrean
3.Erizaintza-zainketak ebakuntzaostean
4.Erizaintza-zainketak alta ematerakoan
1. Azalpenak
Ikus liburuko 12.4. eta 12.5. prozedurak
2. Erizaintza-zainketak ebakuntzaurrean
Ebakuntzaurre guztietan egin beharrekoak kontuan izan (lehen kurtsoan M.J. Urangarekin landua)
Kolostomiari, ileostomiari buruzko heziketa egiten hasi: zer den, poltsak erabili beharko dituela...
Kirurgia aurretik, borratzen ez den boligrafo batekin estomaren markaketa egin
Markaketa egiteko aholkuak
Eskubiko Kolostomia nahiz gorantzkoa bada: eskubiko eta beheko laukia aukeratu
Ezkerreko kolostomia nahiz beherantzkoa bada: ezkerreko eta beheko laukia aukeratu
Zeharkako kolostomia bada: zatiaren arabera,eskubiko eta beheko laukia nahiz ezkerrekoa aukeratu
Ileostomia bada: eskubiko eta beheko laukia aukeratu
Markaketa egiteko aholkuak
Kasu guztietan, estomak, gutxienez, tolesdura inginaletik 5cm-tara egon behar du, poltsa arazorik gabe itsatsi dadin
Estoma ez ipini orbanen edo zikatrizen gainean
Markaketa egiteko zilborra, gangar iliakoak eta pubisa hartzen dira kontuan
Markaketa egin aurretik: aukeratutako puntuan urez betetako kolostomia-poltsa bat itsatsi eta ondo geratzen den ikusi
Triangelua egin eta lerroak marraztu
Eskubiko eta beheko laukian
Estomaren markaketa gaizki egina: estoma gaizki kokatua, tolesduratik gertuegi
3. Erizaintza-zainketak ebakuntzaostean
Ebakuntzaoste guztietan egin beharrekoak kontuan izan (lehen kurtsoan M.J. Urangarekin landua). Estomaz gain, zauri kirurgikoa zein drenajeren bat izango du, eta horien jarraipena ere egin behar da.
Kolostomiari, ileostomiari buruzko heziketarekin jarraitu: kirurgia egin eta 3. egunean hasi gaixoari erakusten nola egin behar duen poltsaren aldaketa. Ondorengo egunetan jarraitu heziketarekin.
Poltsa mota ezberdinak azaldu
Gerta daitezkeen konplikazioak antzeman
Argazkian estoma eta kolostomia ageri dira, baina baita ere zauri kirurgikoa, jada sendatuta dagoena. Zauri kirurgiko horretatik egingo zen egin beharrekoa (heste zatia kendu, tumorea kendu, butxadura askatu...). Agian, drenaiduraren bat ere izango zuen.
Poltsak
Itxiak. Behin erabiltzeko. Gorozkiak solidoak nahiz pastosoak direnean erabiltzen dira, adibidez, beherantzko kolostomietan.
Irekiak. Behin eta berriz erabiltzeko, hustutzeko aukera dagoelako. Gorozkiak solidoak nahiz pastosoak ez direnean erabiltzen dira, adibidez, ileostomietan nahiz gorantzko kolostomietan.
Poltsak
Pieza bakarrekoak. Karayak eta poltsak pieza bakarra eratzen dute. Oso diskretoak dira, malguak eta finak direlako. Larruazalak karaya maiz kendu eta jartzea ondo aguantatzen badu eta gorozkiak solidoak badira, komodoenak dira.
Bi piezatakoak. Karaya eta poltsa bereizita daude. Karaya 3-4 egunez manten daiteke itsatsita eta poltsa da aldatzen dena. Larruazala babesten dute, ez direlako hain maiz kendu eta jartzen. Larruazala sentikorra denean, egokienak dira. Aldiz, ez dira pieza bakarrekoak bezain diskretoak eta malguak.
Poltsak
Gehienetan, poltsak ikatz aktibatua duen iragazki bat du, airea irteten uzteko, baina usai txarra erretenitzeko
Poltsak
Lehen bi egunetan, kirurgiaren eraginez, peristaltismo gutxi dago eta gutxi aterako da estomatik
Oro har, 3. egunean peristaltismoa hasten da eta airea eta mukia kanporatzen dira. Hori frogatzeko, iragazkirik gabeko poltsa bat ipin daiteke. Peristaltismoa hastea seinale ona da.
4. egunetik aurrera, iragazkia duen poltsa bat ipin daiteke.
Gerta daitezkeen konplikazioak
Konplikazio psikosozialak:
Antsietatea
Beldurra
Norberaren irudiaren asaldura
Lotsa
Konplikazio fisikoak:
Berehalakoak (<30 egun)
Berantiarrak (>30 egun)
Konplikazio fisikoak:
Berehalakoak (<30 egun):
Ikus irudiak
Hondorapena
Konplikazio fisikoak:
Berantiarrak (>30 egun):
Ikus irudiak
Dermatitisa
Dermatitisa
Prolapsoa
Estenosia
4. Erizaintza-zainketak alta ematerakoan
Elikadurari buruzko aholkuak
Jantziari buruzko aholkuak
Lanari buruzko aholkuak
Kirolari buruzko aholkuak
Bizitza sozialari eta bidaiei buruzko aholkuak
Elikadurari buruzko aholkuak
Dieta orekatua egin
Otorduen ordutegia erregularra izan dadila
Elikagaiak ondo murtxikatu
Ur asko edan
Janari berriak banan bana sartu, kalte egiten duten antzemateko
Ez gehiegi jan: janari hotzak nahiz pikanteak.
Gasa duten edariak ekidin
Alkohola ekidin (ez debekatu erabat)
Gorozkien usaia areagotzen duten elikagaiak: tipula, baratzuria, aza, esparragoak, legunbreak...
Gorozkien usaia gutxiagotzen duten elikagaiak: yogurra, mamia, gurina...
Alkoholak hesteen motilitatea areagotzen du
Gorozkien maiztasuna eta usaia areagotzen duten edariak: zerbeza, sagardoa, edari hotzak
Jantziari buruzko aholkuak
Edozein arropa jantzi daiteke, baina estomaren gainean presio zuzena egin gabe
Lanari buruzko aholkuak
Estoma dela eta, lana egiteko eragozpenik ez du. Komuna gertu izatea komenigarria da, poltsaren aldaketak errazago egiteko
Kirolari buruzko aholkuak
Kirola egiteko arazorik ez dago. Poltsa babestea komeni da, kolperik har ez dezan.
Bizitza sozialari, eta bidaiatzeari buruzko aholkuak
Ez dago eragozpenik horiek egiteko. Garrantzitsua da horiek egitea, isolamendua eta depresioa ekiditeko.
Bidaiatzerakoan poltsaren aldaketa egiteko materiala eskura eraman behar du.
Ostomiadunen elkarteen berri eman.
Sexualitateari buruzko aholkuak
Estoma dela eta, ez dago eragozpenik
Garrantzitsua da arlo hori