1. 6. Gaia

  1. Kolostomia nahiz ileostomia duen pertsona

 

  1. 6. Gaia. Kolostomia nahiz ileostomia duen pertsona

  1. 1.Azalpenak 

  2. 2.Erizaintza-zainketak ebakuntzaurrean 

  3. 3.Erizaintza-zainketak ebakuntzaostean 

  4. 4.Erizaintza-zainketak alta ematerakoan 

     

 

  1. 1. Azalpenak

  • Ikus liburuko 12.4. eta 12.5. prozedurak 

 

  1. 2. Erizaintza-zainketak ebakuntzaurrean

  • Ebakuntzaurre guztietan egin beharrekoak kontuan izan (lehen kurtsoan M.J. Urangarekin landua) 

  • Kolostomiari, ileostomiari buruzko heziketa egiten hasi: zer den, poltsak erabili beharko dituela... 

  • Kirurgia aurretik, borratzen ez den boligrafo batekin estomaren markaketa egin 

     

 

  1. Markaketa egiteko aholkuak

  • Eskubiko Kolostomia nahiz gorantzkoa bada: eskubiko eta beheko laukia aukeratu 

  • Ezkerreko kolostomia nahiz beherantzkoa bada: ezkerreko eta beheko laukia aukeratu 

  • Zeharkako kolostomia bada: zatiaren arabera,eskubiko eta beheko laukia nahiz ezkerrekoa aukeratu 

  • Ileostomia bada: eskubiko eta beheko laukia aukeratu  

 

  1. Markaketa egiteko aholkuak

  • Kasu guztietan, estomak, gutxienez, tolesdura inginaletik 5cm-tara egon behar du, poltsa arazorik gabe itsatsi dadin 

  • Estoma ez ipini orbanen edo zikatrizen gainean 

  • Markaketa egiteko zilborra, gangar iliakoak eta pubisa hartzen dira kontuan 

  • Markaketa egin aurretik: aukeratutako puntuan urez betetako kolostomia-poltsa bat itsatsi eta ondo geratzen den ikusi 

  • Triangelua egin eta lerroak marraztu 

 

 

 

 

 

  1. Eskubiko eta beheko laukian

 

 

  1. Estomaren markaketa gaizki egina: estoma gaizki kokatua, tolesduratik gertuegi

 

  1. 3. Erizaintza-zainketak ebakuntzaostean

  • Ebakuntzaoste guztietan egin beharrekoak kontuan izan (lehen kurtsoan M.J. Urangarekin landua). Estomaz gain, zauri kirurgikoa zein drenajeren bat izango du, eta horien jarraipena ere egin behar da. 

  • Kolostomiari, ileostomiari buruzko heziketarekin jarraitu: kirurgia egin eta 3. egunean hasi gaixoari erakusten nola egin behar duen poltsaren aldaketa. Ondorengo egunetan jarraitu heziketarekin. 

  • Poltsa mota ezberdinak azaldu 

  • Gerta daitezkeen konplikazioak antzeman 

     

 

  1. Argazkian estoma eta kolostomia ageri dira, baina baita ere zauri kirurgikoa, jada sendatuta dagoena. Zauri kirurgiko horretatik egingo zen egin beharrekoa (heste zatia kendu, tumorea kendu, butxadura askatu...). Agian, drenaiduraren bat ere izango zuen.

 

  1. Poltsak

  • Itxiak. Behin erabiltzeko. Gorozkiak solidoak nahiz pastosoak direnean erabiltzen dira, adibidez, beherantzko kolostomietan.  

  • Irekiak. Behin eta berriz erabiltzeko, hustutzeko aukera dagoelako. Gorozkiak solidoak nahiz pastosoak ez direnean erabiltzen dira, adibidez, ileostomietan nahiz gorantzko kolostomietan.  

     

 

  1. Poltsak

  • Pieza bakarrekoak. Karayak eta poltsak pieza bakarra eratzen dute. Oso diskretoak dira, malguak eta finak direlako. Larruazalak karaya maiz kendu eta jartzea ondo aguantatzen badu eta gorozkiak solidoak badira, komodoenak dira.  

  • Bi piezatakoak. Karaya eta poltsa bereizita daude. Karaya 3-4 egunez manten daiteke itsatsita eta poltsa da aldatzen dena. Larruazala babesten dute, ez direlako hain maiz kendu eta jartzen. Larruazala sentikorra denean, egokienak dira. Aldiz, ez dira pieza bakarrekoak bezain diskretoak eta malguak.  

 

  1. Poltsak

  • Gehienetan, poltsak ikatz aktibatua duen iragazki bat du, airea irteten uzteko, baina usai txarra erretenitzeko  

 

  1. Poltsak

  • Lehen bi egunetan, kirurgiaren eraginez, peristaltismo gutxi dago eta gutxi aterako da estomatik 

  • Oro har, 3. egunean peristaltismoa hasten da eta airea eta mukia kanporatzen dira. Hori frogatzeko, iragazkirik gabeko poltsa bat ipin daiteke. Peristaltismoa hastea seinale ona da. 

  • 4. egunetik aurrera, iragazkia duen poltsa bat ipin daiteke. 

 

  1. Gerta daitezkeen konplikazioak

  1. Konplikazio psikosozialak:

  • Antsietatea 

  • Beldurra 

  • Norberaren irudiaren asaldura 

  • Lotsa 

  1. Konplikazio fisikoak:

  • Berehalakoak (<30 egun) 

  • Berantiarrak (>30 egun) 

     

 

 

 

  1. Konplikazio fisikoak:

  • Berehalakoak (<30 egun): 

     

  1. Ikus irudiak

 

 

 

 

 

  1. Hondorapena

 

 

  1. Konplikazio fisikoak:

  • Berantiarrak (>30 egun): 

     

  1. Ikus irudiak

 

 

 

  1. Dermatitisa

 

  1. Dermatitisa

 

 

  1. Prolapsoa

 

 

  1. Estenosia

 

  1. 4. Erizaintza-zainketak alta ematerakoan

  • Elikadurari buruzko aholkuak 

  • Jantziari buruzko aholkuak 

  • Lanari buruzko aholkuak 

  • Kirolari buruzko aholkuak 

  • Bizitza sozialari eta bidaiei buruzko aholkuak 

 

  1. Elikadurari buruzko aholkuak

  • Dieta orekatua egin 

  • Otorduen ordutegia erregularra izan dadila  

  • Elikagaiak ondo murtxikatu 

  • Ur asko edan 

  • Janari berriak banan bana sartu, kalte egiten duten antzemateko 

  • Ez gehiegi jan: janari hotzak nahiz pikanteak. 

  • Gasa duten edariak ekidin 

  • Alkohola ekidin (ez debekatu erabat) 

 

  • Gorozkien usaia areagotzen duten elikagaiak: tipula, baratzuria, aza, esparragoak, legunbreak... 

  • Gorozkien usaia gutxiagotzen duten elikagaiak: yogurra, mamia, gurina... 

  • Alkoholak hesteen motilitatea areagotzen du 

  • Gorozkien maiztasuna eta usaia areagotzen duten edariak: zerbeza, sagardoa, edari hotzak 

 

  1. Jantziari buruzko aholkuak

  • Edozein arropa jantzi daiteke, baina estomaren gainean presio zuzena egin gabe 

 

  1. Lanari buruzko aholkuak

  • Estoma dela eta, lana egiteko eragozpenik ez du. Komuna gertu izatea komenigarria da, poltsaren aldaketak errazago egiteko 

 

  1. Kirolari buruzko aholkuak

  • Kirola egiteko arazorik ez dago. Poltsa babestea komeni da, kolperik har ez dezan. 

 

  1. Bizitza sozialari, eta bidaiatzeari buruzko aholkuak

  • Ez dago eragozpenik horiek egiteko. Garrantzitsua da horiek egitea, isolamendua eta depresioa ekiditeko. 

  • Bidaiatzerakoan poltsaren aldaketa egiteko materiala eskura eraman behar du. 

  • Ostomiadunen elkarteen berri eman. 

 

  1. Sexualitateari buruzko aholkuak

  • Estoma dela eta, ez dago eragozpenik 

  • Garrantzitsua da arlo hori